Αδαής και παράφρων θέατρο Πορεία (2018)

Ας μιλήσουμε λίγο για ηθική. Αλήθεια, τι είναι ηθική; Είναι πολύ δύσκολο να δώσεις έναν και μόνο ορισμό σ’ αυτή την τεράστια έννοια. Γνωρίζουμε ότι είναι ένα σύνολο κανόνων – αξιών – μέσα από το οποίο καθορίζεται η συμπεριφορά των μελών μιας κοινωνίας. Τα κριτήρια αυτών των αξιών έχουν να κάνουν με το πως οριοθετεί η κάθε κοινωνία το «καλό» και το «κακό». Γι’ αυτό μεταβάλλονται με το πέρασμα των χρόνων. Ουσιαστικά είναι ένας άγραφος νόμος γι’ αυτό και σε «θέματα ηθικής» δεν υπάρχει απόλυτη ομοφωνία

Κι ας μιλήσουμε και για Τέχνη. Αυτή την ανεξάρτητη δύναμη που όσες αντιξοότητες και να συναντήσει στο πέρασμα των αιώνων, δημιουργείται και ξαναδημιουργείται απ’ τα οράματα και τους προσανατολισμούς της εποχής της. Και τέλος ας μιλήσουμε για τους καλλιτέχνες. Τους δημιουργούς της Τέχνης. Οποιασδήποτε μορφής Τέχνης. Εκείνους που θ’ αφουγκραστούν, θα προτείνουν και θ΄αφυπνίσουν. Εκείνους που τα βάζουν με την εξουσία αλλά δε θέλουν να εξουσιάσουν. Γιατί ο δημιουργός έχει έναν στόχο: να προβάλλει την Αλήθεια. Όποιον κι αν τρομάξει. Όσο κι αν πονέσει.

Βέβαια,..

Το 1991, ο woody Allen έκανε σχέση με την Soon-Yi Previn, μια από τις υιοθετημένες κόρες του Mia Farrow.

… αν το καλοσκεφτείς, η Τέχνη ελεύθερη απ’ τα γεννοφάσκια της είναι δύσκολο να χρησιμοποιεί, πρότυπα ηθικής που αφορούν σε κοινωνικούς κανόνες. Τους παραβιάζει στο όνομα της ιδέας και της εξέλιξης. Μεταβάλλεται, εκφράζει, προκαλεί. Κι είναι αποδεκτό. Γιατί έτσι είναι η Τέχνη κι αλίμονο αν δεν ήταν. Όμως η Τέχνη είναι Ιδέα. Τι σχέση έχει η ηθική της Τέχνης με την ηθική του δημιουργού της; Δεχόμαστε να είναι ανάλογες; Όσο πιο «αριστουργηματικό» θεωρείται ένα δημιούργημα, τόσο ευκολότερα το κοινό, δέχεται να το αποσυνδέσει από την ηθικά αμφισβητήσιμη έμπνευση; Δηλαδή από την ηθική του Καλλιτέχνη. Ή ακυρώνονται και οι δύο;

Αν για παράδειγμα ένας εξαιρετικός πίνακας ζωγραφικής, θαυμαστός παγκοσμίως, ήταν έργο ενός παιδεραστή; Πως αποδεσμεύουμε το έργο απ’ τον εμπνευστή του; Επειδή είναι παιδεραστής, σταματάει να είναι μεγάλος ζωγράφος; Κι αν η λέξη παιδεραστής σοκάρει, ας πάρουμε έναν σπουδαίο σκηνοθέτη, παγκόσμιου βεληνεκούς, που άλλαξε τα θεατρικά δεδομένα. Για να δουλέψει αρσενικό μαζί του, έπρεπε να του αρέσει εμφανισιακά και να του πάρει «προσωπική συνέντευξη». Αλλιώς δεν είχε καμιά μοίρα να συνεργαστούν. (Αυτό σοκάρει λιγότερο;) Αυτός ο εξαιρετικός σκηνοθέτης, χάνει την καλλιτεχνική του αξία, λόγω της αμοραλιστικής του συμπεριφοράς;

Αν ρίξουμε…

Ο Ιταλός ζωγράφος Καραβάτζο συμμετείχε σε ανθρωποκτονία και ήταν καταζητούμενος για χρόνια.

… μια ματιά στα μουσεία και αντιληφθούμε ποιοι κρύβονται πίσω απ’ τα αριστουργήματα που θαυμάζουμε θα μείνουμε με ανοιχτό το στόμα. Ο Ρέμπραντ κακομεταχειριζόταν σκληρά την ερωμένη του, ο Πικάσο τις συζύγους του, ο Καραβάτζιο κατηγορήθηκε για παιδεραστία από νεαρά αγόρια και ήταν δολοφόνος. Κι ο κατάλογος είναι μακρύς. Για να μη μιλήσω για την Αρχαία Ελλάδα και τους νόμους της, γραπτούς και άγραφους.

Άπειρα τα παραδείγματα στο παρελθόν και στο παρόν. Πολλοί καλλιτέχνες απολαμβάνουν τον θαυμασμό του κοινού, μέχρι τη στιγμή που θα το απογοητεύσουν με τις προσωπικές τους επιλογές. Ο καλλιτεχνικός κόσμος θα ήταν πολύ φτωχότερος εάν έδιωχνε από τους κόλπους του όλους τους «κακούς». Σίγουρα δε χρειαζόμαστε Ιφιγένειες για να υπάρχει Τέχνη – ο μόνος που μπορεί να θυσιαστεί είναι ο δημιουργός. Αλλά, όπως, λέει κι ο καλός Χριστούλης: «Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω».  Δεν μπορεί να πιστεύει κανείς ότι κάποιος που δημιούργησε ένα εξαιρετικό έργο, θα πρέπει να είναι και ένας ακέραιος χαρακτήρας. Θα ‘ταν ευχής έργο αλλά, το ένα δεν σχετίζεται φυσικά με το άλλο. Θα το διαπιστώσει κι ο καθένας από εμάς, αν κοιτάξει τη δική του ζωή.

«Η Ηθική δεν είναι το δόγμα που καθορίζει πώς να γίνουμε ευτυχισμένοι, αλλά πώς να είμαστε άξιοι για να γίνουμε ευτυχισμένοι».
( Ιμμάνουελ Καντ, 1724 – 1804, Φιλόσοφος 18ου αιώνα)

Φωτεινή Βαμβούκη
Ηθοποιός
Θεατρική Συγγραφέας
artcult.gr



Προηγούμενο άρθροΦτιάξτε χαρταετό μαζί με τα παιδιά σας!
Επόμενο άρθροΜια κλωνοποιημένη γενιά!!
Γεννήθηκα κάποιον Ιούλιο στην Αθήνα. Λάτρεψα από νωρίς το Θέατρο και κατόπιν το γιο μου. Σπούδασα στη δραματική σχολή Αθηνών του Γιώργου Θεοδοσιάδη, έκανα κι ένα πέρασμα απ’ τη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών στο τμήμα της Θεατρολογίας και άρχισα να δουλεύω: στο θέατρο ως ηθοποιός, στα πάρτυ ως κλόουν, να διδάσκω υποκριτική σε ιδιαίτερα μαθήματα, να κάνω μαθήματα ορθής ανάγνωσης και εκφοράς του λόγου, να γράφω θεατρικά έργα και να παίζονται σε σκηνές της Αθήνας, να σκηνοθετώ, να δουλεύω στο Αθηναϊκό παιδικό κανάλι «smile» για 5 χρόνια, εμπρός και πίσω απ’ την κάμερα… ουφ! Κουράστηκα! Γι’ αυτό και ίδρυσα το Θεατρικό εργαστήρι «Art Cult theatrical studies» με 17 σεμινάρια θεάτρου, αυτοσχεδιασμού και δημιουργικής γραφής.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here