Είμαι και εγώ ένας από αυτούς που νομίζουν ότι μια δεκαετία πριν είναι τα 90’s, αλλά όταν το ξανασκέφτομαι διαπιστώνω ότι έχουν περάσει 30 χρόνια από τότε. Αφού ξεπεράσω αρχικά την θλίψη για τον αμείλικτο χρόνο συνεχίσω το γράψιμο του παρόντος άρθρου με ένα αφιέρωμα σε δυο ταινίες που κυκλοφόρησαν τον Απρίλιο του 1999, ακριβώς 20 χρόνια πριν.

Η ιδέα ότι ο κόσμος που ζούμε είναι μια προσομοίωση είναι αρκετά παλιά. Πρώτος την διατύπωσε ο Πλάτωνας με την θεωρία περί σπηλαίου. Το σπήλαιο του Πλάτωνα βρίσκεται κάτω από τη γη, όπου μερικοί άνθρωποι αλυσοδεμένοι με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορούν να δουν μόνο τον απέναντί τους τοίχο. Δεν μπορούν να κοιτάξουν ούτε πίσω, ούτε δεξιά, ούτε αριστερά. Πίσω τους ωστόσο είναι αναμμένη μια φωτιά. Έτσι οτιδήποτε εκδηλώνεται πίσω από την πλάτη τους αναπαριστάνεται ως σκιά στον απέναντι τους τοίχο. Επειδή οι άνθρωποι αυτοί, σε ολόκληρη τη ζωή τους, τα μόνα πράγματα που έχουν δει είναι οι σκιές των πραγμάτων, έχουν την εντύπωση ότι οι σκιές που βλέπουν πάνω στον τοίχο είναι τα ίδια τα πράγματα. Εάν όμως κάποιος από τους αλυσοδεμένους ανθρώπους του σπηλαίου κατορθώσει να ελευθερωθεί, να βγει από τη σπηλιά και να ανέβει πάνω στη γη, θα συνειδητοποιήσει την πλάνη στην οποία ζούσε, όσο ήταν μέσα στη σπηλιά.

«Matrix»

Αυτή η αλληγορία πιστεύεται ότι επηρέασε τις Λάνα και Λίλι Γουατσόφσκι, έτσι ώστε να «στήσουν» το σύμπαν της ταινίας «Matrix». Επίσης, οι σκηνοθέτριες είχαν επιρροές από το ασιατικό σινεμά και, ιδιαίτερα, από περιπέτειες οι οποίες περιελάμβαναν την επίδειξη ασιατικών πολεμικών τεχνών. Το αποτέλεσμα που μας έδωσαν αυτά τα στοιχεία είναι ρεαλιστικές σκηνές μάχης. Θυμηθείτε εδώ τις σκηνές μάχης πριν το Matrix και τον τρόπο που τις κινηματογραφούσαν. Το Matrix, έμελλε να χαράξει μια νέα αρχή, τόσο στα οπτικά εφέ, όσο και στο στήσιμο των μαχών.  Ένα άλλο αξιοσημείωτο γεγονός είναι ότι, εκείνη την περίοδο, υπήρχε η τάση από το Hollywood να γυρίζονται ταινίες που αναπαριστούν δυστοπίες του παρόντος και του μέλλοντος.

Οι αδελφές Γουατσόφσκι έπεισαν τους παραγωγούς να γυρίσουν αυτή τη ταινία, ενώ οι ίδιες, στο ενεργητικό τους, είχαν μόνο μια ταινία το «Παράνομα δεμένες» του 1996. Το αποτέλεσμα ήταν μια ταινία με καλογραμμένο σενάριο, άψογο ρυθμό, ευφυείς και μελετημένα αφύσικες γωνίες λήψης, μουσική επένδυση σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής, με προσεγμένες επιλογές από καλλιτέχνες και συγκροτήματα όπως οι Prodigy, οι Rage Against the Machine, Rob Zombie και οι Massive Attack. Επιπλέον, οι στιλάτες, και, ίσως στυλιζαρισμένες, ενδυματολογικές επιλογές των χαρακτήρων, τα πρωτοποριακά ειδικά εφέ, καθώς και η ευρηματική φωτογραφία είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά του Matrix, που το έκανε να ξεχωρίζει.


Στα οικονομικά στοιχεία

Στα οικονομικά στοιχεία, τα έσοδα από τις εισπράξεις υπήρξαν οκταπλάσια του κόστους της παραγωγής. Όσον αφορά την συμμετοχή της στα ‘Οσκαρ, έλαβε χρυσά αγαλματίδια στις τεχνικές κατηγορίες για τα οπτικά εφέ, την μίξη ήχου, το μοντάζ ,καθώς και το μοντάζ ήχου. Φυσικά δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε το εξαιρετικό καστ, με τον Κιάνου Ριβς ως Νίο, τον Λώρενς Φίσμπερν ως Μορφέα, την Κάρι Αν Μος ως Τρίνιτυ και, ο ένας από τους καλύτερους κακούς του σινεμά, ο Πράκτορας Σμιθ, Χιούγκο Χουίνιγκ, ο οποίος μας χάρισε μια υπέροχη ερμηνεία. Οι επόμενες ταινίες (Matrix 2, Μatrix 3, 2003), υπήρξαν ναι μεν καλοστημένες, αλλά είχαν χάσει την δυναμική της πρώτης ταινίας,  ενώ επιπλέον το σενάριο υπερφορτώθηκε με θρησκευτικά κλισέ, γεγονός που απογοήτευσε τους περισσότερους θεατές.

TRAILER ΤΑΙΝΙΑΣ:

Κάπου στον κόσμο υπάρχει ένα Club με τους παρακάτω κανόνες:

Κανόνας Νο1 : Ποτέ μη μιλήσεις για το Fight Club

Κανόνας Νο2 : Ποτέ μη μιλήσεις για το Fight Club.

Κανόνας Νο3 : Κάθε νέο μέλος απαραίτητα θα παλέψει μια φορά.


Fight Club

Οι περισσότεροι καταλάβατε για ποια ταινία πρόκειται να γράψω. Έχω την πεποίθηση ότι οι περισσότεροι θα την έχετε δει και αυτή δεν είναι άλλη από το Fight Club. Η ταινία στηρίχθηκε στο βιβλίο του Τσακ Παλάνιουκ, ο οποίος εμπνεύστηκε την ιδέα από μια προσωπική εμπειρία. Κατά τη διάρκεια μιας εκδρομής, λογομάχησε με έναν άντρα και έφτασαν να πιαστούν στα χέρια. Όταν επέστρεψε στη δουλειά του τη Δευτέρα, είχε χτυπημένο μάτι και κομμένο χείλος. Ήταν εμφανές ότι κάτι είχε συμβεί, αλλά κανείς συνάδελφός του δεν τον ρώτησε πώς χτύπησε. Όλοι προσποιούνταν ότι δεν έβλεπαν τα χτυπήματα, γιατί κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να συζητήσει για κάτι τόσο προσωπικό στον χώρο εργασίας.

Σε αυτή την αποστασιοποίηση μεταξύ των ανθρώπων βάσισε ο Παλάνιουκ το πρώτο του βιβλίο και ο Ντέιβιντ Φιντσερ την ταινία και μας έδωσε αυτό το υπέροχο κινηματογραφαφικό φίλμ. Ο Φιντσερ είχε στα σκηνοθετικό του ενεργητικό ταινίες, όπως το Seven (1995), το Αlien 3 (1992) και Game (1997). Το Fight Club έχει έντονο το στοιχείο της σεναριακής ανατροπής, πράγμα που συμβαίνει και στο Seven. Η πορεία της ταινίας στις κινηματογραφικές αίθουσες ήταν επίσης αναπάντεχη και ανατρεπτική. Το Fight Cub  έκανε «κακό» άνοιγμα σε εισιτήρια, καθώς τα έσοδα από αυτά, τον πρώτο καιρό, ήταν αρκετά χαμηλά. Το στούντιο ετοιμαζόταν να δεχτεί την αποτυχία, αλλά μέρα με την μέρα και στόμα σε στόμα, κέρδιζε τελικά όλο και περισσότερο κοινό, παρόλο που δίχασε κοινό και κριτικούς, εξαιτίας του αμφιλεγόμενου περιεχόμενου της.

Η παρουσία βίας ενόχλησε πολλούς…

Η παρουσία βίας ενόχλησε πολλούς, αλλά νομίζω ότι ενόχλησε πολλούς ότι ο Φιντσερ χαρακτήρισε το «Fight Club» ως μια σκοτεινή σατιρική ταινία. Υπήρξε μάλιστα σύγκρουση με τον πρωταγωνιστή της ταινίας, ‘Εντουαρντ Νόρτον, ο οποίος διαφωνούσε με τον σκηνοθέτη για τον τόνο της ταινίας και για αυτό το λόγο υπήρχαν προστριβές και διαρκείς διακοπές στα γυρίσματα. Ο Φίντσερ, εκτός από τον πρωταγωνιστή, συγκρούστηκε και με τα υψηλόβαθμα στελέχη της παραγωγής, που αρνήθηκαν στον σκηνοθέτη, οποιονδήποτε έλεγχο, στο μάρκετινγκ της ταινίας. 

Ένας διευθύνων στέλεχος της Fox δήλωνε εκείνο τον καιρό  ότι «Οι άντρες δεν θέλουν να δουν τον Μπραντ Πιτ, ημίγυμνο γιατί τους κάνει να νιώθουν μειονεκτικά. Και οι γυναίκες δεν θέλουν να δουν τον Μπραντ Πιτ γεμάτο αίματα και παραμορφωμένο από το ξύλο. Οπότε σε ποιον απευθύνεται;»

Αλλά κακά τα ψέματα το «Fight Club» είναι μια υπέροχη ταινία με παρά πολλούς φανατικούς φανς και συνεχίζει μέχρι σήμερα να ασκεί επιρροή και να την βλέπουν ξανά και ξανά. Μια σκέψη που κάνω είναι ότι θα μπορούσε να είχε γυριστεί από τον Ταραντίνο, γιατί μοιάζει αρκετά με τον κινηματογραφικό κόσμο που δημιουργεί εκείνος. Εκείνη την εποχή ο Ταραντίνο γυρίζει το Juckie Brown (1997). Θα υπενθυμίσω εδώ, ότι λίγο πριν την αυγή του 21ου αιώνα, το 1999, η κορυφαία ταινία του Box-office εκείνη την χρονιά ήταν το «Star wars, I the phantom menace» με εισπράξεις 430εκ δολάρια, δεύτερη, η «Έκτη αίσθηση» με 293,5εκ και την τριάδα έκλεινε το «Τoy-story 2» με 245εκ. Το Matrix βρισκόταν στην 5η θέση με 171εκ και το Fight Club στην 54η θέση με 37εκ.

Trailer Ταινίας:

https://www.youtube.com/watch?v=SUXWAEX2jlg

Σκέφτομαι πόσα πράγματα έχουν αλλάξει από το 1999 μέχρι σήμερα, πόσο διαφορετικό είναι το σινεμά σαν σύνολο. Αλλά και επιμέρους στοιχεία επηρεασμένα από την  εξέλιξη της τεχνολογίας, όπως τα οπτικά και ηχητικά εφέ, η ακουστική των αιθουσών, η παραγωγή ταινιών με  τριστδιάτατη απεικόνιση,  όλα αυτά αλλάζουν την κινηματογραφική εμπειρία σε ένα μέσο, που υπήρξε εν τη γεννέση του, ένα τεχνολογικό συμβάν, στηριγμένο στην τεχνική της εικόνας και του ήχου και στην εξέλιξη τους μέσα στα χρόνια. Επίσης, πόσο διαφορετική είναι και η κοινωνία ως σύνολο και η σχέση μας με την τεχνολογία, γεγονός που ίσως μεταλλάσσει όχι μόνο τη φύση της εμπειρίας και της κοσμοαντίληψης, αλλά και εμάς τους ίδιους σαν αντιληπτικές και ερμηνευτικές «μηχανές» του κόσμου γύρω μας. Μεταλλασσόμαστε με έναν τρόπο, οι ίδιες οι αισθήσεις διαφοροποιούνται και αλλάζουν. Είναι ένα είδος εξέλιξης του είδους. Και τα media, οι τέχνες και η τεχνική τους οφείλονται σημαντικά για αυτήν την εξέλιξη. Ραντεβού για τα καθιερωμένα κινηματογραφικά μας νέα την επόμενη Παρασκευή.

Ανδρέας Ελματζόγλου

a.elmatzoglou@gmail.com

FB/Twitter Andreas.Elmatzoglou

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here