Δεν ξέρω πώς ονομάζονται τα «σημάδια της μοίρας».  Αν πίστευα σε αυτά, θα σας έλεγα πως τις τελευταίες μέρες έρχεται μπροστά μου, συνεχώς, το ίδιο βιβλίο: ο Δον Κιχώτης. Μία Τετάρτη, του Σεπτέμβρη ακόμη, πήγα στη Ριβιέρα στα Εξάρχεια. Εκεί είδα την πολυσυζητημένη, πολυαναμενόμενη, μα κυρίως πολυτάραχη ταινία του Τέρι Γκίλαμ, «Ο Άνθρωπος που Σκότωσε τον Δον Κιχώτη». Το επίθετο «πολυτάραχη» δικαιολογείται από το γεγονός, ότι ο σκηνοθέτης της, προσπαθούσε επί τριάντα χρόνια να τη γυρίσει (από το 1989). Το 2000, μάλιστα, είχαν ξεκινήσει γυρίσματα με πρωταγωνιστή τον Τζόνυ Ντεπ (ως Σάντσο). Η φράση, «Λοιμοί (αρρώστησε ο Γάλλος πρωταγωνιστής Ζαν Ροσφόρ), σεισμοί και καταποντισμοί (πλημμύρισε το Ναβάρρο)», δεν είναι υπερβολή σε αυτή τη περίπτωση. Η «κατάρα» αυτής της ταινίας ήταν τόσο μεγάλη, που αντί για την ίδια, ολοκληρώθηκε το 2002 ένα ντοκιμαντέρ για την αποτυχία της (Lost In La Mancha).
Οι περιπέτειες, ωστόσο, δεν τελειώνουν εκεί. Φέτος, κι ενώ η ταινία ολοκληρώθηκε με πρωταγωνιστή τον Άνταμ Ντράιβερ (Girls, Frances Ha, Star Wars, Paterson κ.α.), ο Γκίλιαμ αντιμετώπισε πρόβλημα με τα πνευματικά δικαιώματα της ταινίας. Συγκεκριμένα, βρέθηκε σε δικαστική διαμάχη με τον παραγωγό Πάουλο Μπράνκο, καθώς επίσης η Amazon αποσύρθηκε από τη διανομή της ταινίας στις Η.Π.Α. Όλα αυτά, οδήγησαν στη παραλίγο ακύρωση της πρεμιέρας στις Κάννες, καθώς και σε ένα μικρό εγκεφαλικό επεισόδιο του σκηνοθέτη.
Ενώ, λοιπόν, είδα τη ταινία άρχισα να βιώνω ορισμένα déjà vu (σαν να άλλαζε κάτι στο Μάτριξ, ένα πράγμα). Αρχικά είδα το Maniac (Maniac: Ψάχνοντας τη θεραπεία για τον ανθρώπινο πόνο.), όπου η πρωταγωνίστρια είχε στόχο να τελειώσει το βιβλίο του Θερβάντες. Έπειτα, ξεκινάω το Equaliser  ο οποίος, επίσης, διαβάζει το βιβλίο. Παλαιότερα, είχα δει την «Ένατη Πύλη», όπου ο Τζόνυ Ντεπ αγοράζει μία δερματόδετη, συλλεκτική έκδοση για λίγα δολάρια. Ταυτόχρονα είχα στο μυαλό μου τη φράση της αναρχοσυνδικαλιστικής πρωτοβουλίας Ροσινάντε (όπως το άλογο του Δον Κιχώτη), η οποία δηλώνει:
«Να αλλάξεις τον κόσμο φίλε Σάντσο, δεν είναι τρέλα, ούτε ουτοπία. Είναι δικαιοσύνη!»
Πριν από λίγες μέρες, εντέλει, έπεσε στην αντίληψή μου, ότι ο Άρης Σερβετάλης υποδύεται τον τραγικό ήρωα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά για δέκα μόνο παραστάσεις (έως 14/10)*. Πέραν του να κλείσω εισιτήρια για τη παράσταση, αποφάσισα να γράψω δυο λόγια για τη προσέγγιση του Γκίλιαμ στο έργο και στον χαρακτήρα του Θερβάντες.
Σκίτσο του Πικάσο
Αν και τα περισσότερα σχόλια ήταν μέτρια, ως και αρνητικά, προσωπικά η ταινία με έπεισε. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από έναν τριανταπεντάρη σκηνοθέτη, πρώην διάνοια, που έχει χάσει το ταλέντο του, τη φαντασία του και κυρίως την ηθική του. Πλούσιος κι αναγνωρισμένος, συμπεριφέρεται ως ντίβα, μα κυρίως εγωκεντρικά και ιδιοτελώς. Ο Τόμπυ, λοιπόν, θυμάται την πρώτη του, φοιτητική μα λαμπρή ταινία, που αφορούσε τον Δον Κιχώτη. Ψάχνοντας το παρελθόν, ανακαλύπτει κάποια πράγματα που δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστα.
Στην αρχή, πράγματι, αμφέβαλλα για την αξία της ταινίας. Συγκεκριμένα, μια σκηνή όπου ο  Τόμπυ περνάει το βράδυ του με γυναικεία συντροφιά, είναι άκρως αμήχανη και ίσως περιττή. Από κει κι έπειτα, οι συνέπειες των πράξεων του, έρχονται να τον στοιχειώσουν. Με συνοδό έναν Ισπανό χωρικό που θεωρεί τον εαυτό του ως την ενσάρκωση του Δον Κιχώτη, μπλέκονται σε περιπέτειες που προκαλούν τη λογική μας, κι ορισμένες φορές την υπομονή μας. Η πραγματικότητα με τη φαντασία περιπλέκονται, το τώρα με το κάποτε επίσης. Παρόλα αυτά, η ταινία βγάζει κάποιο νόημα, αν και η συνοχή της θα μπορούσε να είναι πιο συμπαγής. Ο Άνταμ Ντράιβερ, κλασικά, εξαιρετικός, μας οδηγεί στην κάθαρση του πρωταγωνιστή: το ενδιαφέρον για το συνάνθρωπό σου, ο αλτρουισμός, η πίστη στο όνειρο.
Ως συμπέρασμα, εγώ, από το έργο του Γκίλιαμ, αντιλαμβάνομαι την αξία του Δον Κιχώτη, ως ένα λογοτέχνημα ανθρωπιστικό. Ο Θερβάντες δίνει βάση στην ελευθερία του ανθρώπου να αυτοπροσδιορίζεται και να κυνηγά τα όνειρά του, παρά τα γενικά πιστεύω και τις αποθαρρύνσεις της κοινωνίας. Παράλληλα, είναι ένα έργο τραγικό, καθώς βλέπουμε έναν άνθρωπο, στη δύση της ζωής του, να βαυκαλίζεται ονειρευόμενος περασμένα μεγαλεία και ιδανικά. Τελικά, που αξίζει να ζεις; Στη πραγματικότητα ή στο όνειρο; Τι σου χαρίζει περισσότερη ζωή;
*Υ.Σ: Ας μην ξεχνάμε, φυσικά, τον χαρακτήρα Donquixote Doflamingo από την ιαπωνική σειρά ανίμε One Piece.

2 ΣΧΟΛΙΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here