Μέρα μεσημέρι και πήρα το μετρό για να μετακινηθώ. Λίγα μέτρα μακριά μου (σχεδόν δίπλα, δηλαδή) ήταν μια παρέα τριών νεαρών αγοριών και μιλούσαν για κάτι που ετοίμαζαν. Κι ακούω ξαφνικά τη «βόμβα» να σκάει στ’ αφτιά μου απ’ το στόμα του ενός: «Ο σκηνοθέτης δεν έχει κανένα δικαίωμα. Είναι ο τελευταίος που θα μιλήσει». Το πρώτο που σκέφτηκα ήταν: «και τότε τι τον θέλουν το σκηνοθέτη;» Και το δεύτερο, παρακάλεσα το σύμπαν να «συνωμοτήσει» και να κατέβουμε στην ίδια στάση, ώστε να έχω την ευκαιρία να τους κάνω ένα δεκάλεπτο μάθημα. Όμως, για άλλη μια φορά το σύμπαν αδιαφόρησε για την επιθυμία μου και οι νεαροί κατέβηκαν πριν από μένα. Σίγουροι πως πάνε για μεγάλες επιτυχίες.

Η επιτυχία ή η καταστροφή μιας παράστασης, κρίνεται από πολλούς παράγοντες. Από την ερμηνεία των ηθοποιών, απ’ τη σκηνική τους παρουσία, από το δέσιμο των «σχολών» μεταξύ τους… ακόμα κι απ’ τα σκηνικά, τα κοστούμια και τη μουσική ή το φωτισμό. Μια τσιρίδα μέσα σ’ ένα θρήνο ή μια βαθιά φωνή σε μια σπαρταριστή κωμωδία. Είναι πλείστοι όσοι οι λόγοι που μπορεί να καταστρέψουν ή όχι μια παράσταση.

Αρχικά,..

Έχεις καμιά καλή ιδέα; Ο παροξυσμός ενός συγγραφέα

… το κείμενο, θα πρέπει να υπερασπίζεται την ύπαρξή του. Δεν είναι ανάγκη να παίζεται ό,τι γράφεται. Η σκηνή είναι ένας βωμός. Μια γέφυρα μεταξύ του πάθους και του κοινού. Του Θείου και του ανθρώπινου. Και το κείμενο η προσφορά σου. Το θέμα που πραγματεύεσαι αν δεν είναι πανανθρώπινο είναι καλύτερα να μείνει άγνωστο. Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το αδιάφορο κοινό.

Και μην απογοητεύεσαι. Υπάρχουν κείμενα που τους αρέσει το χουχούλιασμα μέσα στο συρτάρι. Νοιώθουν ασφάλεια να μένουν μακριά απ’ τ’ αδιάκριτα μάτια, του κάθε «ειδήμονα» που με ξινισμένα μούτρα κριτικάρει το λογοτεχνικό τους επίπεδο. Αλλά, κι αν ξεφύγει απ’ το συρτάρι, ίσως, να διορθώνεται, αν πέσει στα χέρια ενός έξυπνου σκηνοθέτη. Και χρησιμοποιώ το επίθετο «έξυπνος» γιατί αν πω καλός είναι ασαφές και δημιουργεί ερωτηματικά. Γιατί… τι σημαίνει καλός σκηνοθέτης; Πως καταλαβαίνουμε που σταματάει ο σκηνοθέτης και που ξεκινάει ο ηθοποιός;

Πρώτα πρώτα …

«Βρυκόλακες» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά στο Θέατρο Τέχνης

… να ξεκαθαρίσουμε κάτι: ο σκηνοθέτης δεν είναι τροχονόμος. Και το λέω αυτό γιατί τον τελευταίο καιρό οι παραστάσεις που έχω δει από νέα θεατρικά σχήματα είναι επιεικώς απογοητευτικές. Η δουλειά του σκηνοθέτη δεν αρχίζει και τελειώνει με τη ρύθμιση, της κίνησης πάνω στη σκηνή –ποιος μπαίνει, ποιος βγαίνει για να μην κουτουλήσουν. Η ουσιαστική δουλειά του, έχει ξεκινήσει πολύ πιο πριν. Όταν στην ανάγνωση προσπαθεί να βάλει τους ηθοποιούς στην ουσία του έργου και των ρόλων τους. Να τους βοηθήσουν να χτίσουν τους χαρακτήρες. Να τους μεταμορφώσει, να τους «δέσει» μεταξύ τους κι όταν θα είναι έτοιμοι να τους ανεβάσει στη σκηνή και να ξανακάνει το ίδιο. Μαζί με όλα τα υπόλοιπα που έχει να κάνει ένας σκηνοθέτη (τροχονόμευση, φωτισμούς, τρέξιμο… τρέλα ολόκληρη).

Είναι εκείνος που ξέρει πριν απ’ τον καθένα, τι λέει ο συγγραφέας πίσω από το κείμενο. Κι αν ο συγγραφέας δε λέει τίποτα, πρέπει να το εφεύρει. ΚΙ αυτό κάνει. Για να μπορέσουν οι ηθοποιοί να πατήσουν κάπου και να ερμηνεύσουν τους ρόλους τους. Κανένας ηθοποιός, όσο καλός κι αν είναι, δεν μπορεί να υποστηρίξει το ρόλο του, χωρίς να γνωρίζει, έστω, μία σταθερά γι’ αυτόν. Ένα στοιχείο του χαρακτήρα του. Μια ιστορία απ’ το παρελθόν του. Ποιο είναι το αγαπημένο του βιβλίο…

Οδηγίες απ’ το σκηνοθέτη

Ο άνθρωπος που μπορεί να μπει σε ένα κείμενο, να το αναλύσει, να μπει σε άπειρους ρόλους και να τους διδάξεις… να εμπνεύσεις για να κάνει τη διδαχή του παράσταση και συγχρόνως ν’ ασχοληθεί με ότι βρίσκεται πίσω κι έξω απ’ την σκηνή, εκτός απ’ τις γνώσεις είναι ένας έξυπνος σκηνοθέτης. Κι αν κατέχει και λίγη, έστω, λίγη ταπεινότητα, είναι ένας πολύ καλός σκηνοθέτης. Κι ανάλογα με το υλικό που έχει κάνει καλές ή μέτριες παραστάσεις. Γιατί ο συγκεκριμένος σκηνοθέτης δε θα κάνει, ποτέ, κακή παράσταση.


Φωτεινή  Βαμβούκη
Ηθοποιός
Θ. Συγγραφέας
artcult.gr

Προηγούμενο άρθροΕυνοούμενη για Όσκαρ ή μήπως όχι;
Επόμενο άρθρο5 αλήθειες για το μαύρο!!!
Γεννήθηκα κάποιον Ιούλιο στην Αθήνα. Λάτρεψα από νωρίς το Θέατρο και κατόπιν το γιο μου. Σπούδασα στη δραματική σχολή Αθηνών του Γιώργου Θεοδοσιάδη, έκανα κι ένα πέρασμα απ’ τη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών στο τμήμα της Θεατρολογίας και άρχισα να δουλεύω: στο θέατρο ως ηθοποιός, στα πάρτυ ως κλόουν, να διδάσκω υποκριτική σε ιδιαίτερα μαθήματα, να κάνω μαθήματα ορθής ανάγνωσης και εκφοράς του λόγου, να γράφω θεατρικά έργα και να παίζονται σε σκηνές της Αθήνας, να σκηνοθετώ, να δουλεύω στο Αθηναϊκό παιδικό κανάλι «smile» για 5 χρόνια, εμπρός και πίσω απ’ την κάμερα… ουφ! Κουράστηκα! Γι’ αυτό και ίδρυσα το Θεατρικό εργαστήρι «Art Cult theatrical studies» με 17 σεμινάρια θεάτρου, αυτοσχεδιασμού και δημιουργικής γραφής.

2 ΣΧΟΛΙΑ

    • Μιλώ με γνώση, πείρα κι ένστικτο. Και πολύ σεβασμό κι αγάπη προς αυτό που ονομάζουμε Θέατρο και δημιουργία.
      Εάν γίνεται σωστά είναι ένα θαύμα. Εάν γίνεται διεκπεραιωτικά τότε απέχει πολύ όχι μόνο απ’το θαύμα αλλά κι απ’ τη «δημιουργία».
      Σ’ ευχαριστώ για το σχόλιο.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here